Doanh thu cận biên

Doanh thu cận biên là doanh thu tăng thêm người bán nhận được khi bán thêm một đơn vị. Nó được tính bằng thay đổi tổng doanh thu chia cho thay đổi sản lượng. Người bán có lợi khi mở rộng sản lượng trong lúc doanh thu cận biên còn cao hơn chi phí cận biên, và dừng ở điểm hai giá trị bằng nhau.

Doanh thu cận biên đo lường điều gì

Tổng doanh thu bằng giá nhân với số lượng bán. Doanh thu cận biên theo dõi tổng đó thay đổi thế nào khi số lượng thay đổi một đơn vị. Con số trả lời một câu hỏi thực tế: nếu tôi bán thêm một đơn vị, sẽ thu thêm bao nhiêu tiền?

Ở thị trường mà người bán đặt một mức giá cho mọi người mua, bán thêm một đơn vị thường đòi hỏi hạ giá trên tất cả các đơn vị. Đó là lý do doanh thu cận biên thường thấp hơn giá của đơn vị mới. Phần thu thêm từ đơn hàng tăng thêm bị bù trừ một phần bởi mức giá thấp hơn trên những đơn vị vốn đã bán được.

Công thức và cách đọc

Doanh thu cận biên (MR) được tính như sau:

MR = thay đổi tổng doanh thu chia cho thay đổi sản lượng

Khi giá giữ nguyên cho mọi đơn vị, doanh thu cận biên bằng giá. Khi người bán phải hạ giá để bán thêm, doanh thu cận biên thấp hơn giá và có thể thành âm nếu mức hạ đủ lớn. Kết quả âm nghĩa là các đơn vị bán thêm làm giảm tổng thu nhập.

Ví dụ khách sạn

Ví dụ, một khách sạn có 40 phòng có thể bán phòng giá $120 mỗi đêm và lấp được 30 phòng ở mức giá đó. Để lấp phòng thứ 31, khách sạn phải chào giá $110 cho mọi khách đêm đó. Tổng doanh thu với 30 phòng là $3,600. Với 31 phòng là $3,410.

Thay đổi tổng doanh thu là âm, nên doanh thu cận biên của phòng thứ 31 là âm $190. Bản thân phòng đó bán được $110, nhưng mức giá thấp hơn dành cho 30 khách còn lại triệt tiêu nhiều hơn phần lợi đó. Ví dụ cho thấy vì sao người bán theo một giá duy nhất nên so tổng ảnh hưởng của một lượt bán thêm, chứ không chỉ giá của lượt bán đó.

Mối liên hệ với chi phí cận biên

Doanh thu cận biên chủ yếu được dùng cùng chi phí cận biên, tức chi phí tăng thêm để sản xuất thêm một đơn vị. Người bán tăng sản lượng khi doanh thu cận biên còn lớn hơn chi phí cận biên, vì mỗi bước đều làm tăng lợi nhuận. Sản lượng nên dừng ở điểm hai giá trị bằng nhau. Sản xuất vượt quá điểm đó làm chi phí tăng nhanh hơn doanh thu.

  1. Ước tính tổng doanh thu ở mức sản lượng hiện tại.
  2. Ước tính tổng doanh thu khi thêm một đơn vị, bao gồm mọi thay đổi về giá.
  3. Chia thay đổi doanh thu cho một đơn vị để có doanh thu cận biên.
  4. So kết quả với chi phí cận biên của đơn vị đó.

Một phép kiểm tra cụ thể giúp áp dụng quy tắc dễ hơn. Giả sử làm thêm một đơn vị tốn của người bán $30 và mang lại thêm $45 doanh thu ở sản lượng hiện tại. Người bán nên tiếp tục tăng sản lượng cho đến khi doanh thu cận biên giảm xuống $30. Mọi sản lượng vượt quá điểm đó đều làm giảm lợi nhuận, dù mỗi đơn bán mới vẫn mang lại doanh thu. Theo dõi hai con số này hằng tháng sẽ cho thấy khi nào cán cân đã thay đổi.

Ứng dụng trong kinh doanh

Doanh thu cận biên hữu ích ở nhiều nơi hơn là xưởng sản xuất. Bất kỳ doanh nghiệp nào chọn sản lượng, công suất hoặc mức giá đều có thể dùng cùng logic này.

  • Tồn kho: quyết định có nhập lại một mặt hàng bán chậm cần giảm giá mới bán được hay không.
  • Gói đăng ký: đánh giá xem một bậc mới có mang lại đủ thu nhập tăng thêm để bù khoản giảm giá cho thành viên hiện có hay không.
  • Khuyến mãi: kiểm tra một đợt giảm giá mang về người mua mới hay chỉ hạ giá cho khách hàng trung thành.
  • Nhân sự: ước tính xem giờ phục vụ thêm có tạo đủ doanh số mới để đáng chi trả hay không.

Lỗi thường gặp

  • Dùng giá niêm yết làm doanh thu cận biên khi mọi người mua đều phải nhận cùng mức giảm.
  • Quên hàng trả lại, hoàn tiền hoặc phí thanh toán, những khoản làm giảm số tiền thực mà mỗi đơn hàng mang lại.
  • Đo doanh thu cận biên trong khoảng thời gian quá ngắn, nên bỏ sót mua lặp lại và khách rời bỏ.
  • Cho rằng phản ứng với giá là cố định. Người mua thường phản ứng mạnh với giảm giá hơn là với tăng giá.

Sai lầm thường gặp nhất là coi doanh thu cận biên là hằng số. Nó thay đổi theo mức doanh số, nên phép tính ở một mức sản lượng có thể không đúng ở mức khác.

Cách áp dụng trong thực tế

Hãy bắt đầu với bức tranh rõ ràng về cách người mua phản ứng với giá. Thử nghiệm trên một phần nhỏ khách hàng, hoặc xem lại doanh số trước đây ở các mức giá khác nhau, cho người bán dữ liệu để ước tính mỗi đơn vị bán thêm mang lại bao nhiêu doanh thu.

Khi đã có ước tính, đặt sản lượng hoặc giá tại điểm doanh thu cận biên bằng chi phí cận biên, rồi kiểm tra lại khi chi phí hoặc cầu thay đổi. Một đối thủ giảm giá trong cùng phân khúc sẽ nhanh chóng làm thay đổi kết quả, nên theo dõi động thái của đối thủ giúp ước tính luôn cập nhật.

Điểm chính cần nhớ

  • Doanh thu cận biên là thay đổi tổng doanh thu khi bán thêm một đơn vị.
  • Với một giá chung cho mọi người mua, doanh thu cận biên thường thấp hơn giá của đơn vị mới.
  • So sánh doanh thu cận biên với chi phí cận biên để quyết định bán bao nhiêu.
  • Kiểm tra lại ước tính khi chi phí, giá đối thủ hoặc phản ứng của người mua thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

Doanh thu cận biên có thể âm không?

Có. Nếu người bán phải hạ giá trên mọi đơn vị để bán thêm một đơn vị, mức giá thấp hơn trên phần doanh số hiện có có thể lớn hơn thu nhập từ lượt bán mới, nên tổng doanh thu giảm.

Doanh thu cận biên khác giá thế nào?

Giá là số tiền một đơn vị được bán ra. Doanh thu cận biên là thay đổi của tổng doanh thu, có thể thấp hơn giá khi người bán giảm giá cho tất cả mọi người.

Vì sao người bán ngừng sản xuất tại điểm doanh thu cận biên bằng chi phí cận biên?

Tại điểm đó, thêm một đơn vị làm tăng chi phí đúng bằng doanh thu. Sản xuất thêm sẽ làm giảm lợi nhuận, nên sản lượng tốt nhất nằm ở nơi hai giá trị gặp nhau.

Thuật ngữ liên quan

Trong BlackAha, Pricing Reports giúp bạn phân tích chỉ số giá, vị trí giá và biến động giá theo danh mục, thương hiệu và cửa hàng.

Quay lại Từ điển giá