Định giá cộng chi phí

Định giá cộng chi phí là phương pháp đặt giá bán bằng cách cộng một tỷ lệ lãi cố định vào chi phí của một đơn vị. Cách này dễ tính và bảo vệ biên lợi nhuận trên mỗi đơn bán. Điểm yếu chính là không xét đến mức khách hàng sẵn lòng trả hay giá đối thủ đang bán.

Cách phương pháp hoạt động

Người bán trước hết tính chi phí làm ra hoặc mua một đơn vị sản phẩm. Sau đó chọn một tỷ lệ cộng lãi, cộng tỷ lệ đó vào chi phí và dùng kết quả làm giá bán. Phương pháp biến chi phí thành giá chỉ trong một bước, vì vậy được ưa chuộng ở các doanh nghiệp nhỏ và trong những ngành có chi phí đã rõ.

Cách này trả lời câu hỏi: chúng ta phải tính bao nhiêu để giữ biên lợi nhuận? Nó không trả lời câu hỏi: người mua sẽ trả bao nhiêu? Sự khác biệt đó giải thích cả sức hấp dẫn lẫn giới hạn của nó.

Công thức

Cách tính cơ bản là:

Giá = chi phí đơn vị nhân với (1 + tỷ lệ cộng lãi phần trăm)

Một số doanh nghiệp dùng cơ sở khác cho tỷ lệ cộng lãi, chẳng hạn phần trăm trên giá bán. Hai cơ sở cho kết quả khác nhau, nên đội ngũ cần thống nhất một định nghĩa trước khi đặt giá.

Ví dụ minh họa

Ví dụ, người bán hũ gốm nhà bếp nhập mỗi hũ giá $18, gồm nguyên vật liệu, bao bì và cước vận chuyển nhập hàng. Người bán áp dụng markup 40%. Markup là $7.20, nên giá bán là $25.20. Người bán làm tròn giá thành $25.20 khi đăng bán, và biên lợi nhuận trên mỗi hũ khi đó là $7.20 trên giá bán $25.20.

Nếu chi phí đơn vị tăng lên $20, cùng quy tắc đó cho giá $28. Phương pháp này chuyển thẳng thay đổi chi phí sang khách hàng, giúp giữ biên lợi nhuận ổn định nhưng cũng có thể đẩy giá vượt quá mức thị trường chấp nhận.

Các biến thể của phương pháp

Định giá cộng chi phí có nhiều hình thức. Lựa chọn phụ thuộc vào việc người bán tính những chi phí nào và phân bổ chi phí cố định cho các đơn vị ra sao.

  • Cộng chi phí biến đổi: tỷ lệ cộng lãi áp dụng cho vật tư và nhân công trực tiếp, còn chi phí chung được thu qua một khoản phí riêng.
  • Cộng chi phí toàn phần: tỷ lệ cộng lãi được áp lên toàn bộ chi phí, gồm cả tiền thuê, chi phí quản lý và phần khấu hao thiết bị.
  • Định giá theo lợi suất mục tiêu: tỷ lệ cộng lãi được đặt sao cho sản lượng bán dự kiến tạo ra mức lợi nhuận trên vốn đầu tư đã chọn.

Cộng chi phí toàn phần là cách an toàn nhất để bù đắp chi phí chung, nhưng khiến giá nhạy cảm với sản lượng. Khi doanh số giảm, chi phí cố định trên mỗi đơn vị tăng, và giá cũng phải tăng theo.

Điểm mạnh và điểm yếu

Phương pháp này có ưu điểm rõ ràng. Nó áp dụng nhanh cho danh mục lớn, dễ giải thích cho nhân viên và đảm bảo không có lượt bán nào dưới chi phí. Nó cũng hợp với doanh nghiệp báo giá cho công việc theo yêu cầu, nơi mỗi việc có cơ sở chi phí riêng.

Điểm yếu cũng quan trọng không kém. Giá chỉ phụ thuộc vào chi phí của người bán, nên sản phẩm khách hàng đánh giá cao có thể bị định giá thấp và sản phẩm họ ít coi trọng có thể bị định giá cao. Giá đối thủ bị bỏ qua, có thể khiến người bán cao hơn hoặc thấp hơn thị trường nhiều mà không hay biết.

Hiệu quả nhất ở đâu

Định giá cộng chi phí phù hợp nhất khi chi phí là yếu tố chính quyết định giá trị và giá thị trường ổn định. Ví dụ gồm gia công theo hợp đồng, báo giá xây dựng và một số lĩnh vực bán sỉ, nơi người mua vốn đã kỳ vọng giá dựa trên chi phí.

Doanh nghiệp dịch vụ cũng gặp mô hình tương tự. Một công ty tư vấn định giá dự án từ số giờ làm việc của đội ngũ cộng tỷ lệ chi phí chung là đang dùng một dạng định giá cộng chi phí. Cách này minh bạch với khách hàng, nhưng đơn giá theo giờ phải được xem lại khi lương, phần mềm và tiền thuê thay đổi, nếu không báo giá sẽ lệch dần khỏi chi phí thực. Một cách làm hữu ích là dùng định giá cộng chi phí làm mức sàn. Giá dựa trên chi phí đặt ra mức tối thiểu người bán chấp nhận, rồi đội ngũ thử một mức giá cao hơn dựa trên dữ liệu nhu cầu trước khi chốt bảng giá. Các công cụ gợi ý giá từ nhiều chiến lược có thể giúp so sánh con số dựa trên chi phí với các phương án dựa trên thị trường.

Sai lầm thường gặp

  • Dùng chi phí đã lỗi thời, khiến biên lợi nhuận thấp hơn kế hoạch sau khi nhà cung cấp tăng giá.
  • Bỏ sót cước vận chuyển, bao bì, phí thanh toán hoặc hàng trả lại khỏi cơ sở chi phí.
  • Chọn markup theo thói quen thay vì theo biên lợi nhuận doanh nghiệp cần để bù chi phí chung.
  • Nhầm markup trên chi phí với biên lợi nhuận trên giá bán, dẫn đến giá quá thấp.

Cách áp dụng

  1. Liệt kê mọi chi phí thay đổi theo mỗi đơn vị bán ra, cộng một phần hợp lý của chi phí cố định.
  2. Đặt biên lợi nhuận mục tiêu, rồi quy đổi sang tỷ lệ cộng lãi nếu cần.
  3. Tính giá dựa trên chi phí và đối chiếu với giá đối thủ và nhu cầu người mua.
  4. Xem lại tỷ lệ cộng lãi mỗi quý và mỗi khi chi phí từ nhà cung cấp thay đổi.

Ghi cơ cấu chi phí và markup trong cùng một bảng tính, để ai cũng thấy vì sao một mức giá được đặt. Khi bảng tính thay đổi, giá mới cần được ghi ngày và so sánh với giá trước đó. Ghi chép này giúp dễ giải thích việc tăng giá với người mua và nhận ra khi nào markup không còn khớp với cơ cấu chi phí.

Điểm chính cần nhớ

  • Định giá cộng chi phí cộng một tỷ lệ lãi cố định vào chi phí đơn vị để đặt giá bán.
  • Dùng cùng một định nghĩa tỷ lệ cộng lãi cho cả danh mục, và tính đủ mọi chi phí liên quan.
  • Phương pháp này bảo vệ biên lợi nhuận nhưng bỏ qua nhu cầu và giá đối thủ.
  • Coi giá dựa trên chi phí là mức sàn, rồi thử các mức giá cao hơn dựa trên dữ liệu thị trường.

Câu hỏi thường gặp

Định giá cộng chi phí có phải là chiến lược tốt cho mọi doanh nghiệp không?

Không. Nó hiệu quả khi chi phí phản ánh đáng tin cậy giá trị, nhưng có thể định giá quá cao những sản phẩm người mua xem là rẻ và định giá quá thấp những sản phẩm họ đánh giá cao. Hầu hết doanh nghiệp dùng nó cùng với dữ liệu thị trường.

Tôi nên dùng tỷ lệ cộng lãi bao nhiêu?

Không có con số chung cho mọi trường hợp. Tỷ lệ cộng lãi phù hợp bù được chi phí chung và mục tiêu lợi nhuận sau khi tính đến sản lượng dự kiến. Hãy đối chiếu với biên lợi nhuận của sản phẩm tương tự và mức giá khách hàng chấp nhận.

Định giá cộng chi phí có đảm bảo có lãi không?

Nó chỉ đảm bảo biên lợi nhuận trên mỗi đơn vị nếu chi phí đầy đủ và chính xác. Nếu sản lượng bán thấp hơn nhiều so với dự báo, phần chi phí cố định tăng lên và lợi nhuận vẫn có thể biến mất.

Thuật ngữ liên quan

Trong BlackAha, Pricing Reports giúp bạn phân tích chỉ số giá, vị trí giá và biến động giá theo danh mục, thương hiệu và cửa hàng.

Quay lại Từ điển giá