Trong định giá bán lẻ, chỉ số giá là con số cho biết giá của bạn so với một mức giá tham chiếu của thị trường như thế nào, được quy đổi sao cho 100 nghĩa là ngang bằng. Dưới 100 nghĩa là bạn rẻ hơn mức tham chiếu, trên 100 nghĩa là đắt hơn. Chỉ số này có thể tính cho một sản phẩm, một ngành hàng hoặc cả cửa hàng.
Công thức cơ bản
Với một sản phẩm, chỉ số giá cạnh tranh bằng giá của bạn chia cho giá tham chiếu, nhân với 100. Giá tham chiếu thường là giá trung bình hoặc trung vị của cùng sản phẩm đó ở các đối thủ bạn theo dõi. Ví dụ, nếu bạn bán một sản phẩm giá 47.50 và giá trung bình thị trường là 50, chỉ số là 47.50 chia 50, nhân 100, bằng 95. Bạn thấp hơn thị trường 5 phần trăm ở mặt hàng đó.
Quy ước mỗi nơi một khác. Một số nhóm lấy giá thị trường chia cho giá của mình, làm đảo ngược ý nghĩa của các giá trị trên và dưới 100. Luôn nói rõ chỉ số được tính theo chiều nào trước khi chia sẻ.
Đọc mức 100, trên và dưới
- 100: giá của bạn khớp chính xác với giá tham chiếu.
- Dưới 100: bạn rẻ hơn. Chỉ số 92 nghĩa là bạn thấp hơn giá tham chiếu 8 phần trăm.
- Trên 100: bạn đắt hơn. Chỉ số 110 nghĩa là bạn cao hơn giá tham chiếu 10 phần trăm.
Không có giá trị nào tự nó tốt hay xấu. Một thương hiệu cao cấp có thể nhắm chỉ số 110 đến 115 và coi 100 là dấu hiệu đang định giá quá thấp. Một nhà bán lẻ giá rẻ có thể nhắm mức 95 và xem xét mọi trường hợp trên 100. Chỉ số hữu ích khi được đọc so với một mục tiêu phản ánh định vị của bạn.
Ví dụ tính cho một ngành hàng
Ví dụ, một cửa hàng dinh dưỡng thể thao tính chỉ số cho bốn sản phẩm. Whey protein bán giá 32 so với giá trung bình thị trường 30, chỉ số 106.7. Creatine bán 18 so với 20, chỉ số 90. Bình lắc bán 8 so với 8, chỉ số 100. Hộp thanh protein bán 22 so với 24, chỉ số 91.7. Trung bình cộng đơn giản của bốn chỉ số là 97.1, gợi ý cửa hàng rẻ hơn thị trường một chút.
Giờ hãy gán trọng số cho từng sản phẩm theo tỷ trọng doanh thu: whey 50 phần trăm, creatine 20 phần trăm, thanh protein 20 phần trăm và bình lắc 10 phần trăm. Chỉ số có trọng số là 106.7 nhân 0.5, cộng 90 nhân 0.2, cộng 91.7 nhân 0.2, cộng 100 nhân 0.1, xấp xỉ 99.7. Vì sản phẩm bán chạy nhất có giá cao hơn thị trường, người mua giỏ hàng điển hình sẽ thấy cửa hàng gần ngang bằng thị trường chứ không rẻ hơn. Mọi số liệu đều là giả định.
Chọn giá tham chiếu
Giá tham chiếu thay đổi câu chuyện mà chỉ số kể. Giá trung bình thị trường dễ giải thích nhưng có thể bị một người bán cực đoan kéo lệch. Trung vị ổn định hơn khi vài đối thủ cao hoặc thấp hơn hẳn phần còn lại. Giá thấp nhất cho thấy bạn cách ưu đãi rẻ nhất bao xa, điều quan trọng ở những ngành hàng mà người mua sắp xếp theo giá. Một đối thủ cụ thể hữu ích khi đối thủ đó chi phối lựa chọn của khách hàng bạn. Hãy dùng nhất quán cùng một giá tham chiếu theo thời gian, nếu không xu hướng sẽ phản ánh sự thay đổi phương pháp chứ không phải thay đổi của thị trường.
Chỉ số giá bán lẻ và chỉ số giá tiêu dùng
Thuật ngữ này cũng có một nghĩa quen thuộc trong kinh tế học. Chỉ số giá tiêu dùng, do cơ quan thống kê quốc gia công bố, theo dõi biến động giá của một rổ hàng hóa và dịch vụ theo thời gian để đo lạm phát, với kỳ gốc được đặt bằng 100. Chỉ số giá cạnh tranh mô tả ở đây so sánh các người bán tại cùng một thời điểm chứ không so giá qua thời gian. Điểm chung là thang đo: 100 là mốc tham chiếu, và mỗi giá trị cho thấy chênh lệch phần trăm so với mốc đó.
Dùng chỉ số trong quyết định giá
Đặt chỉ số hoặc khoảng mục tiêu cho từng ngành hàng dựa trên định vị của bạn, ví dụ 97 đến 103 nếu muốn ngang bằng. Theo dõi chỉ số theo thời gian và xem xét mọi ngành hàng trôi ra ngoài khoảng của nó. Hãy nhìn vào từng sản phẩm đằng sau con số trung bình, vì chỉ số ngành hàng bằng 100 có thể che giấu một mặt hàng ở mức 85 và một mặt hàng khác ở 115. Một chế độ xem chỉ số giá so sánh từng sản phẩm với thị trường bạn theo dõi giúp dễ dàng tìm ra những điểm bất thường này.
Cạm bẫy
- So sánh các sản phẩm không giống hệt nhau, như khác quy cách đóng gói, làm sai lệch chỉ số.
- Dùng trung bình không trọng số cho ngành hàng mà chỉ vài sản phẩm tạo ra phần lớn doanh thu.
- Bỏ qua phí vận chuyển và các khoản phí, khiến chỉ số trông tốt hơn tổng chi phí mà người mua thấy.
- Đưa giá cũ của đối thủ hoặc ưu đãi đã hết hàng vào giá tham chiếu.
- Coi chỉ số là mục tiêu tự thân thay vì xem xét cùng với biên lợi nhuận và doanh số.
Điểm chính cần nhớ
- Chỉ số giá cạnh tranh bằng giá của bạn chia cho giá tham chiếu, nhân 100.
- 100 nghĩa là ngang bằng, dưới 100 là rẻ hơn và trên 100 là đắt hơn.
- Gán trọng số cho chỉ số ngành hàng theo doanh thu hoặc số lượng để phản ánh giỏ hàng thực tế.
- Chọn một giá tham chiếu, như trung bình, trung vị hoặc thấp nhất, và dùng nhất quán.
- Đọc chỉ số so với mục tiêu phù hợp với định vị của bạn, cùng với biên lợi nhuận và doanh số.
Câu hỏi thường gặp
Chỉ số giá bằng 100 có nghĩa là gì?
Nghĩa là giá của bạn bằng giá tham chiếu, thường là giá trung bình hoặc trung vị của thị trường. Giá trị dưới 100 nghĩa là bạn rẻ hơn, còn trên 100 nghĩa là bạn đắt hơn.
Tính chỉ số giá như thế nào?
Lấy giá của bạn chia cho giá tham chiếu rồi nhân với 100. Với một ngành hàng, hãy gán trọng số cho chỉ số của từng sản phẩm theo doanh thu hoặc số lượng để kết quả phản ánh những gì khách hàng thực sự mua.
Chỉ số giá càng thấp có phải càng tốt không?
Không. Chỉ số thấp hơn nghĩa là bạn rẻ hơn, điều có thể làm mất biên lợi nhuận mà không tăng thêm doanh số. Mức phù hợp phụ thuộc vào định vị, chi phí của bạn và mức độ nhạy cảm về giá của khách hàng.
Chỉ số giá cạnh tranh có giống chỉ số giá tiêu dùng không?
Không. Chỉ số giá tiêu dùng đo biến động giá theo thời gian để theo dõi lạm phát. Chỉ số giá cạnh tranh so sánh giá của bạn với đối thủ tại cùng một thời điểm.
Thuật ngữ liên quan
Trong BlackAha, Price Tracking giúp bạn tự động theo dõi giá và tình trạng tồn kho của đối thủ.