Phân tích đối thủ cạnh tranh

Phân tích đối thủ cạnh tranh là việc đánh giá có cấu trúc các doanh nghiệp bạn đang cạnh tranh, thực hiện theo các mốc định kỳ thay vì liên tục. Nó đánh giá cách từng đối thủ định vị, cách họ định giá, họ làm tốt điều gì và yếu ở đâu, rồi so sánh với doanh nghiệp của bạn để định hướng chiến lược và quyết định về giá.

Phân tích so với theo dõi

Theo dõi trả lời câu hỏi điều gì đã thay đổi. Phân tích trả lời câu hỏi điều đó có ý nghĩa gì. Quy trình theo dõi có thể cho thấy một đối thủ đã giảm giá hai mươi sản phẩm vào tháng trước. Phân tích đối thủ cạnh tranh đặt câu hỏi liệu đối thủ đó có đang chuyển sang định vị giá rẻ không, khách hàng của họ có khả năng phản ứng ra sao và vị trí của bạn có còn hợp lý không. Vì các câu hỏi mang tính chiến lược, phân tích được thực hiện định kỳ, thường là mỗi quý, mỗi năm một lần khi lập kế hoạch, hoặc trước khi ra mắt, vào thị trường mới hay thay đổi giá lớn.

Đầu vào đến từ nhiều nơi: giá và tồn kho được theo dõi, danh mục sản phẩm, hoạt động quảng cáo, đánh giá của khách hàng, phản hồi từ đội bán hàng và thông tin công khai như mở cửa hàng hay website mới. Phân tích gộp những thứ này lại thành bức tranh về từng đối thủ mà người quản lý có thể đọc trong vài phút và dùng để ra quyết định.

Xác định ai được coi là đối thủ

Bước đầu tiên là chọn nhóm đối thủ để nghiên cứu. Hãy đưa vào ba loại. Đối thủ trực tiếp bán cùng sản phẩm hoặc sản phẩm rất giống cho cùng nhóm khách hàng. Đối thủ gián tiếp đáp ứng cùng nhu cầu theo cách khác, như dịch vụ cho thuê cạnh tranh với cửa hàng bán thiết bị. Sản phẩm thay thế là những lựa chọn khách hàng có thể chọn thay cho cả danh mục. Một danh sách ngắn từ năm đến tám đối thủ thường là đủ cho một phân tích có ý nghĩa.

Hãy đối chiếu danh sách ngắn với dữ liệu của chính bạn khi có thể. Lý do mất đơn, khảo sát khách hàng và các từ khóa tìm kiếm đưa khách đến cửa hàng của bạn thường hé lộ những đối thủ bạn sẽ không tự liệt kê, như một người bán trên sàn hay một cửa hàng chuyên biệt ở thị trường ngách lân cận.

Lập bản đồ định vị

Bản đồ định vị đặt mỗi đối thủ trên hai chiều quan trọng với khách hàng, như mức giá và chất lượng cảm nhận, hoặc độ rộng danh mục và tốc độ giao hàng. Đánh dấu từng đối thủ, rồi đánh dấu chính bạn. Các cụm cho thấy những vị trí đông đúc nơi dễ xảy ra cạnh tranh về giá. Các vùng trống có thể là cơ hội, hoặc trống vì ít khách hàng muốn sự kết hợp đó. Bản đồ là công cụ thảo luận, nên hãy nói rõ dữ liệu nào hỗ trợ cho từng vị trí và phần nào là nhận định.

Với công việc định giá, một bản đồ hữu ích là đặt chỉ số giá trung bình của mỗi đối thủ đối chiếu với một thước đo dịch vụ, như tốc độ giao hàng hoặc độ sâu danh mục. Nếu phần lớn đối thủ tập trung quanh mức giá ngang bằng và dịch vụ trung bình, người bán có tốc độ giao hàng nhanh hơn rõ rệt có lý do để giữ giá cao hơn thị trường thay vì theo cả cụm giảm giá.

Bảng điểm mạnh và điểm yếu

Ví dụ, một cửa hàng bán thiết bị pha cà phê tại nhà đánh giá ba đối thủ. Đối thủ A có danh mục rộng nhất và giao hàng nhanh, nhưng giá cao hơn trung vị thị trường khoảng 8 phần trăm và chính sách đổi trả khắt khe. Đối thủ B rẻ nhất ở các máy xay phổ biến, nhưng có ít phụ kiện và thường hết hàng. Đối thủ C là cửa hàng chuyên biệt với uy tín thương hiệu cao và nội dung chuyên sâu, và hiếm khi giảm giá. Thế mạnh của chính cửa hàng là danh mục phụ kiện phong phú. Điểm yếu là giao hàng chậm hơn. Các con số và đối thủ là giả định để minh họa.

  • Với A: cạnh tranh bằng giá ở các dòng máy chủ lực, vì A để lại khoảng trống phía trên trung vị.
  • Với B: cạnh tranh bằng tình trạng còn hàng và phụ kiện thay vì khớp giá máy xay với B.
  • Với C: tránh đối đầu trực tiếp ở phân khúc cao cấp và đầu tư cải thiện tốc độ giao hàng trước.

Đọc cấu trúc giá của đối thủ

Giá hé lộ chiến lược khi bạn nhìn vào cấu trúc thay vì từng mức giá riêng lẻ. Hãy ghi lại giá khởi điểm của mỗi đối thủ ở các danh mục chính, khoảng chênh giữa lựa chọn rẻ nhất và đắt nhất, cách họ dùng các bậc tốt, tốt hơn và tốt nhất, tần suất và mức độ giảm giá, và nơi họ đặt ngưỡng miễn phí giao hàng. Các bản tổng hợp theo danh mục và thương hiệu, như trong báo cáo giá, giúp những xu hướng này dễ thấy hơn so với danh sách từng sản phẩm. Một đối thủ có giá khởi điểm thấp và giá phụ kiện cao đang dùng mô hình khác với đối thủ định giá đồng đều trên toàn danh mục.

Từ kết quả đến quyết định

Một bản phân tích chỉ xứng đáng với thời gian bỏ ra khi nó thay đổi những gì doanh nghiệp làm. Hãy giữ kết quả ngắn gọn và tập trung vào các lựa chọn.

  1. Tóm tắt mỗi đối thủ trong hai hoặc ba câu: định vị, thế mạnh chính, điểm yếu chính.
  2. Liệt kê những nơi bạn rõ ràng dẫn trước, ngang bằng hoặc tụt lại.
  3. Chọn một số ít hành động, như vị trí giá cho một danh mục, bổ sung sản phẩm hoặc cải thiện dịch vụ.
  4. Đặt thước đo cho từng hành động, như biên lợi nhuận, thị phần của các sản phẩm chủ lực hoặc tỷ lệ chuyển đổi.
  5. Lên lịch lần đánh giá tiếp theo và ghi chú những giả định cần kiểm chứng.

Sai lầm cần tránh

  • Chỉ nghiên cứu các đối thủ lớn nhất và bỏ sót những đối thủ nhỏ hơn nhưng tăng trưởng nhanh hơn.
  • Coi bản phân tích là tài liệu làm một lần và không bao giờ cập nhật.
  • Sao chép chiến lược của đối thủ mà không có nền tảng chi phí hay thương hiệu giúp chiến lược đó hiệu quả.
  • Nhầm lẫn ý kiến với bằng chứng khi đặt đối thủ lên bản đồ.
  • Kết thúc bằng những đoạn mô tả dài mà không có quyết định nào.

Điểm chính cần nhớ

  • Phân tích đối thủ cạnh tranh mang tính định kỳ và chiến lược, còn theo dõi mang tính liên tục và dựa trên dữ kiện.
  • Đưa đối thủ trực tiếp, đối thủ gián tiếp và sản phẩm thay thế vào một nhóm ngắn, tập trung.
  • Dùng bản đồ định vị và bảng điểm mạnh, điểm yếu để so sánh đối thủ với chính bạn.
  • Nghiên cứu cấu trúc giá của đối thủ, không chỉ từng mức giá riêng lẻ.
  • Kết thúc mỗi bản phân tích bằng vài quyết định, thước đo và ngày đánh giá tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Nên phân tích đối thủ cạnh tranh bao lâu một lần?

Nhiều doanh nghiệp thực hiện một lần đánh giá đầy đủ mỗi năm một hoặc hai lần và một bản cập nhật ngắn hơn mỗi quý. Hãy đánh giá thêm trước khi ra mắt sản phẩm, gia nhập thị trường mới hoặc thay đổi giá lớn.

Phân tích đối thủ cạnh tranh cần những dữ liệu gì?

Giá và cấu trúc giá, danh mục sản phẩm, điều khoản dịch vụ, hoạt động marketing và phản hồi của khách hàng là những đầu vào phổ biến. Việc theo dõi liên tục cung cấp phần lớn dữ liệu thực tế; phân tích bổ sung phần diễn giải.

Phân tích SWOT có giống phân tích đối thủ cạnh tranh không?

Không hẳn. SWOT xem xét điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của chính bạn. Phân tích đối thủ cạnh tranh áp dụng cách nghĩ tương tự cho từng đối thủ và so sánh họ với bạn, và có thể làm đầu vào cho SWOT.

Thuật ngữ liên quan

Trong BlackAha, Price Tracking giúp bạn tự động theo dõi giá và tình trạng tồn kho của đối thủ.

Quay lại Từ điển giá