Định giá hủy diệt

Định giá hủy diệt là việc đặt giá dưới chi phí trong một thời gian để đẩy đối thủ khỏi thị trường, rồi tăng giá khi đối thủ đã rời đi. Khi chứng minh được, cơ quan cạnh tranh coi đây là hành vi lạm dụng sức mạnh thị trường.

Định giá hủy diệt nghĩa là gì

Định giá hủy diệt là chiến lược trong đó một doanh nghiệp cố ý bán sản phẩm dưới chi phí của chính mình. Khoản lỗ được chấp nhận như một khoản đầu tư tạm thời. Mục tiêu là khiến các đối thủ nhỏ hơn hoặc ít vốn hơn không thể theo kịp, để họ giảm sản lượng, bán doanh nghiệp hoặc rút khỏi thị trường hoàn toàn.

Chiến lược này khác với cạnh tranh giá quyết liệt nhưng chính đáng. Doanh nghiệp giảm giá để giành khách mà vẫn bù được chi phí là đang cạnh tranh. Doanh nghiệp định giá dưới chi phí với ý định loại bỏ đối thủ rồi bù lỗ sau là đang định giá hủy diệt.

Logic hai giai đoạn

Định giá hủy diệt chỉ hợp lý về kinh tế khi có hai giai đoạn. Ở giai đoạn đầu, bên định giá hủy diệt chấp nhận lỗ trong lúc giá thấp. Ở giai đoạn hai, họ tăng giá và kiếm đủ lợi nhuận tăng thêm để bù lại khoản lỗ. Giai đoạn hai phụ thuộc vào việc bên định giá hủy diệt gặp ít cạnh tranh hơn sau khi giai đoạn đầu kết thúc.

  1. Giai đoạn một: giá giảm dưới chi phí, đối thủ mất doanh số hoặc rời thị trường.
  2. Giai đoạn hai: doanh nghiệp còn lại tăng giá, ít cạnh tranh hơn và bù lại khoản lỗ.

Nếu đối thủ mới có thể gia nhập nhanh khi giá tăng, giai đoạn thứ hai thất bại, và chiến lược trở thành một sai lầm đắt giá cho bên định giá hủy diệt.

Ví dụ minh họa với số liệu giả định

Ví dụ, một công ty giao hàng khu vực tính $6 cho một bưu kiện, trong khi chi phí giao một bưu kiện là $8. Trong sáu tháng, công ty lỗ $2 trên mỗi bưu kiện và xử lý 50,000 bưu kiện, tổng lỗ $100,000. Trong thời gian đó, hai công ty chuyển phát nhỏ hơn ngừng hoạt động. Công ty lớn sau đó tăng giá lên $9 và giữ được 80 phần trăm sản lượng trước đây.

Trong trường hợp giả định này, giai đoạn thu hồi cần tạo ra hơn $100,000 lợi nhuận tăng thêm. Với $1 tăng thêm mỗi bưu kiện trên 40,000 bưu kiện, công ty cần khoảng hai tháng rưỡi ở mức giá cao hơn để bù lại khoản lỗ, nhưng sẽ giữ được lợi nhuận đó lâu hơn nhiều nếu đối thủ không quay lại.

Vì sao định giá hủy diệt khó chứng minh

Nhiều đợt giảm giá trông như định giá hủy diệt thực ra chỉ là cạnh tranh. Doanh nghiệp hạ giá để xả hàng tồn, phản ứng với công nghệ mới hoặc gia nhập thị trường với ưu đãi giới thiệu có chủ đích. Vì vậy cơ quan quản lý cần bằng chứng về ý định, về giá thấp hơn một thước đo chi phí phù hợp và về khả năng thực tế doanh nghiệp có thể thu hồi khoản lỗ.

Những yêu cầu này khiến hành vi này khó bị truy tố. Cơ quan chức năng thường xem xét dữ liệu chi phí, tài liệu nội bộ và cấu trúc thị trường. Bằng chứng mạnh về một kế hoạch đẩy đối thủ ra khỏi thị trường thường là điểm khác biệt giữa một ưu đãi giá thấp chính đáng và một vụ việc có thể thắng kiện.

Luật chống độc quyền

Luật cạnh tranh ở nhiều quốc gia coi định giá hủy diệt là hành vi lạm dụng vị trí thống lĩnh. Một số cơ quan còn xem xét nó theo các quy định rộng hơn về hành vi loại trừ đối thủ. Chế tài có thể gồm phạt tiền, lệnh thay đổi giá và yêu cầu bồi thường từ các đối thủ bị thiệt hại.

Vì quy định và cách đánh giá khác nhau giữa các khu vực pháp lý, tư vấn pháp lý là điều bắt buộc với bất kỳ doanh nghiệp nào định giá quyết liệt ở thị trường mà mình nắm thị phần lớn. Doanh nghiệp không nên cho rằng giảm giá là hợp pháp chỉ vì nó mang tính tạm thời.

Rủi ro cho doanh nghiệp áp dụng

  • Khoản lỗ có thể lớn hơn dự kiến nếu đối thủ không rút lui nhanh như kế hoạch.
  • Khách hàng có thể ở lại với lựa chọn giá thấp và phản đối đợt tăng giá sau này.
  • Đối thủ mới có thể xuất hiện khi giá tăng, làm giảm lợi ích kỳ vọng.
  • Cơ quan quản lý có thể mở cuộc điều tra, vốn tốn kém ngay cả khi không bị phạt.
  • Hồ sơ nội bộ có thể trở thành bằng chứng, nên chiến lược khó giữ kín.

Cách phân biệt với định giá cạnh tranh

Một phép thử hữu ích là so từng mức giá với giá vốn của sản phẩm và hỏi mức giá đó nhằm đạt được điều gì. Doanh nghiệp cạnh tranh về giá mà vẫn bù được chi phí là đang bảo vệ vị thế. Doanh nghiệp định giá dưới giá vốn với kế hoạch thu hồi khoản lỗ khi cạnh tranh giảm đi thì có nguy cơ bị coi là định giá hủy diệt.

Doanh nghiệp muốn theo đuổi giá thấp nên đặt giá sàn dựa trên chi phí có chứng từ, rà soát thường xuyên và ghi lại lý do kinh doanh của mỗi đợt khuyến mãi. Cách làm đó hỗ trợ cạnh tranh hợp pháp và giúp việc giải trình sau này dễ dàng hơn.

Nên làm gì nếu nghi ngờ định giá hủy diệt

Nếu giá của một đối thủ có vẻ thấp hơn hẳn mọi mức chi phí hợp lý, bước đầu tiên là tránh phản ứng gây hại cho chính doanh nghiệp của bạn. Khớp mức giá bán lỗ của đối thủ có thể bào mòn biên lợi nhuận mà không thay đổi kết quả. Thay vào đó, hãy rà soát cơ cấu chi phí của chính bạn, xác định nhóm khách hàng nhạy cảm nhất về giá và quyết định xem sản phẩm của bạn có thể cạnh tranh bằng dịch vụ, tốc độ hay chất lượng không.

Hãy lưu hồ sơ có ghi ngày về các mức giá bạn quan sát được, sản phẩm bị ảnh hưởng và mọi phát ngôn công khai của đối thủ. Hồ sơ như vậy cho thấy giai đoạn giá thấp là ngắn hạn mang tính khuyến mãi hay kéo dài và nhắm vào khách hàng của bạn. Nếu xu hướng tiếp diễn và bạn tin nó nhằm loại bỏ cạnh tranh, hãy trao đổi với luật sư chuyên về luật cạnh tranh trước khi thực hiện bất kỳ bước chính thức nào.

Khiếu nại không có bằng chứng vững chắc có thể tự gây ra rắc rối, nên cần phản ứng tương xứng. Một phản hồi được cân nhắc và có ghi chép sẽ bảo vệ doanh nghiệp của bạn dù kết quả ra sao.

Điểm chính cần nhớ

  • Định giá hủy diệt nghĩa là bán dưới giá vốn để loại bỏ đối thủ rồi tăng giá sau.
  • Nó cần cả giai đoạn chịu lỗ và giai đoạn thu hồi mới hợp lý về kinh tế.
  • Cơ quan quản lý cần bằng chứng mạnh về ý định, việc định giá dưới chi phí và khả năng thu hồi khoản lỗ.
  • Doanh nghiệp nên đặt giá sàn dựa trên chi phí có chứng từ và lưu hồ sơ rõ ràng.

Câu hỏi thường gặp

Bán dưới giá vốn có luôn là định giá hủy diệt không?

Không. Doanh nghiệp bán dưới giá vốn vì nhiều lý do hợp pháp, như xả hàng cũ, ra mắt sản phẩm hoặc đạt một mục tiêu khuyến mãi ngắn hạn. Định giá hủy diệt đòi hỏi kế hoạch loại bỏ đối thủ và một con đường thực tế để thu hồi khoản lỗ.

Cơ quan quản lý chứng minh định giá hủy diệt thế nào?

Họ thường tìm mức giá thấp hơn một thước đo chi phí phù hợp, bằng chứng về ý định loại bỏ đối thủ và khả năng thực tế bù lỗ về sau. Tài liệu nội bộ và dữ liệu thị trường thường quyết định vụ việc.

Doanh nghiệp nhỏ nên làm gì nếu đối thủ đặt giá rất thấp?

Hãy tập trung vào giá trị bạn mang lại, rà soát chi phí của chính mình và cân nhắc xem đối thủ có duy trì được mức giá đó không. Nếu bạn tin đó là định giá hủy diệt, hãy tham khảo ý kiến pháp lý trước khi khiếu nại.

Thuật ngữ liên quan

Trong BlackAha, Price Tracking giúp bạn tự động theo dõi giá và tình trạng tồn kho của đối thủ.

Quay lại Từ điển giá