Định giá tối ưu

Định giá tối ưu là mức giá đạt tốt nhất một mục tiêu đã xác định, thường là lợi nhuận tối đa. Nó phụ thuộc vào hai yếu tố: khách hàng sẽ mua bao nhiêu đơn vị ở mỗi mức giá, và mỗi đơn vị tốn bao nhiêu để làm ra hoặc phục vụ. Vì cả hai đều không chắc chắn, giá tối ưu được tìm ra bằng mô hình hóa và thử nghiệm, không chỉ bằng trực giác.

Xác định mục tiêu trước

Mức giá tối ưu chỉ có ý nghĩa khi mục tiêu đã được nêu rõ. Doanh nghiệp có thể nhắm tới lợi nhuận tối đa, doanh thu tối đa, thị phần lớn nhất hoặc giá trị vòng đời khách hàng cao nhất. Mỗi mục tiêu dẫn đến một mức giá khác, nên đội ngũ phải chọn một mục tiêu trước khi tính toán.

Với hầu hết sản phẩm đã có chỗ đứng, lợi nhuận là mục tiêu mặc định. Phần còn lại của bài viết giả định mục tiêu này, nhưng cùng phương pháp vẫn áp dụng cho các mục tiêu khác với một hàm mục tiêu khác.

Quan hệ với lợi nhuận

Lợi nhuận bằng biên lợi nhuận mỗi đơn vị nhân với số đơn vị bán ra. Biên lợi nhuận mỗi đơn vị là giá trừ chi phí đơn vị. Số đơn vị phụ thuộc vào giá thông qua đường cầu. Viết đơn giản, lợi nhuận bằng (giá trừ chi phí đơn vị) nhân với lượng cầu ở mức giá đó.

Điều này tạo ra sự đánh đổi. Giá cao hơn thu được nhiều hơn trên mỗi đơn vị nhưng thường bán được ít hơn. Giá thấp hơn bán được nhiều hơn nhưng thu ít hơn trên mỗi đơn vị. Giá tối ưu nằm ở nơi hai tác động cân bằng.

Tính toán minh họa

Giả sử chi phí cung ứng một sản phẩm là 20 đô la mỗi đơn vị. Giả sử cầu theo quy tắc: lượng cầu bằng 500 trừ 10 nhân với giá. Số liệu chỉ mang tính minh họa, được chọn để phép tính đơn giản.

  • Ở mức 30 đô la, lượng cầu là 200 và lợi nhuận là 10 nhân 200, tức 2,000 đô la
  • Ở mức 35 đô la, lượng cầu là 150 và lợi nhuận là 15 nhân 150, tức 2,250 đô la
  • Ở mức 40 đô la, lượng cầu là 100 và lợi nhuận là 20 nhân 100, tức 2,000 đô la

Lợi nhuận đạt đỉnh ở 35 đô la. Một cách tắt bằng giải tích cho cùng đáp án: đặt đạo hàm của lợi nhuận bằng không, ra mức giá 35 đô la. Giá 30 và 40 đều cho lợi nhuận thấp hơn, nên lựa chọn tốt nhất nằm giữa hai mức, gần điểm giữa hơn là hai đầu.

Phương pháp tương tự vẫn dùng được khi chi phí không cố định theo đơn vị. Nếu sản phẩm có chi phí bậc thang, như dây chuyền sản xuất thứ hai chạy sau một mức sản lượng nhất định, đường lợi nhuận có điểm gãy thay vì đỉnh trơn. Khi đó mức giá tốt nhất nằm ở điểm gãy hoặc một bên của nó, tùy cầu rơi vào đâu. Hãy mô hình hóa cơ cấu chi phí đúng như thực tế, không phải như một con số trung bình duy nhất.

Ước tính nhu cầu trong thực tế

Quy luật cầu ở trên được biết ở đây vì nó được cho sẵn. Trong một doanh nghiệp thực tế, nó phải được ước tính từ dữ liệu. Các nguồn hữu ích gồm doanh số trước đây ở các mức giá khác nhau, thử nghiệm có kiểm soát trong đó một số khách hàng thấy giá khác, và phản ứng của doanh số với giảm giá và chiến dịch.

Ước tính từ các giai đoạn ngắn hoặc nhiều nhiễu có thể gây hiểu nhầm. Một đợt khuyến mãi có thể trùng với kỳ nghỉ lễ hoặc tình trạng thiếu hàng ở nơi khác, nên phản ứng trông như do giá một phần lại là do yếu tố khác. Hãy tách tác động của giá khỏi các thay đổi khác trước khi tin vào đường cong.

Thử nghiệm mà không mất doanh số

Cách an toàn để tìm mức giá tối ưu là thử nghiệm theo từng bước nhỏ. Chia lưu lượng truy cập giữa hai mức giá trong một khoảng thời gian cố định, so sánh lợi nhuận chứ không chỉ sản lượng bán, và chỉ mở rộng thử nghiệm khi kết quả đã rõ ràng. Rút ngắn thử nghiệm với hàng bán nhanh và kéo dài hơn với những mặt hàng có chu kỳ mua chậm.

  • Chọn hai hoặc ba mức giá gần với giá hiện tại
  • Đo lợi nhuận trên mỗi khách truy cập, không chỉ số đơn vị bán ra
  • Chạy mỗi thử nghiệm đủ lâu để bao trọn chu kỳ bình thường trong tuần
  • Dừng thử nghiệm sớm nếu một mức giá rõ ràng gây lỗ

Khi chạy thử nghiệm giá, hãy ghi lại cả điều kiện. Thời tiết, mùa vụ, mức tồn kho và chiến dịch marketing đều ảnh hưởng đến nhu cầu. So sánh các thử nghiệm ở thời điểm tương tự và lưu lượng tương tự, nếu không kết quả có thể phản ánh thời điểm thay vì giá.

Sai lầm thường gặp

  • Tối ưu một sản phẩm riêng lẻ trong khi nó được bán cùng các sản phẩm khác
  • Bỏ qua cách đối thủ phản ứng với một thay đổi giá
  • Lấy sản lượng làm mục tiêu khi thứ doanh nghiệp cần là lợi nhuận
  • Thay đổi giá thường xuyên đến mức khách hàng không thể hình thành kỳ vọng

Một sai lầm khó nhận ra hơn là tối ưu dựa trên số liệu chi phí đã lỗi thời. Nếu phí hoặc chi phí giao hàng tăng, mức giá tối ưu cũng thay đổi, và đáp án của hôm qua giờ có thể gây lỗ.

Vị trí trong kế hoạch tổng thể

Định giá tối ưu là một đầu vào của chiến lược giá, không phải toàn bộ chiến lược. Nó hiệu quả nhất khi đi cùng định vị thương hiệu, giới hạn pháp lý và niềm tin của khách hàng. Một mô hình có thể cho biết mức giá tối đa hóa lợi nhuận tháng tới, nhưng không thể cho biết thay đổi đó có làm tổn hại lòng trung thành trong ba năm hay không.

Điểm chính cần nhớ

  • Xác định mục tiêu, như lợi nhuận, trước khi chọn giá.
  • Lợi nhuận bằng biên lợi nhuận mỗi đơn vị nhân với số lượng bán ra ở mức giá đó.
  • Ước tính nhu cầu từ thử nghiệm và phân tích cẩn thận, không phải từ phỏng đoán.
  • Kiểm tra lại điểm tối ưu khi chi phí, đối thủ hoặc cầu thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

Giá tối ưu có phải là mức giá cao nhất có thể không?

Không. Giá quá cao thường bán được ít đơn vị, và lợi nhuận giảm. Giá tối ưu cân bằng giữa biên lợi nhuận và sản lượng.

Cần bao nhiêu dữ liệu để tìm ra giá tối ưu?

Đủ để ước tính doanh số phản ứng thế nào với một số mức giá khác nhau. Mẫu nhỏ có thể cho đường cong sai lệch, nên hãy mở rộng thử nghiệm hoặc chờ thêm vài kỳ trước khi hành động.

Có thể tự động hóa định giá tối ưu không?

Có, trong khuôn khổ quy tắc. Công cụ tự động có thể thử giá và tính lại khi điều kiện thay đổi, nhưng mục tiêu, giới hạn và việc xem xét kết quả nên do con người nắm.

Thuật ngữ liên quan

Trong BlackAha, Smart Price giúp bạn có giá bán đề xuất cho mọi sản phẩm, dựa trên giá đối thủ và giá thị trường.

Quay lại Từ điển giá