มูลค่าตลอดช่วงชีวิตของลูกค้า หรือ CLV คือค่าประมาณของมูลค่ารวมที่ธุรกิจคาดว่าจะได้จากลูกค้าหนึ่งคนตลอดช่วงเวลาที่ยังซื้ออยู่ มักวัดเป็นกำไรขั้นต้นแทนรายได้ CLV ช่วยให้ธุรกิจตัดสินใจว่าจะใช้จ่ายได้เท่าไรเพื่อได้ลูกค้ามา และราคาส่งผลต่อผลตอบแทนระยะยาวอย่างไร
มูลค่าตลอดความสัมพันธ์ทั้งหมด
คำสั่งซื้อครั้งเดียวบอกได้น้อยมากว่าลูกค้ามีค่าเพียงใด คนที่ใช้จ่าย 30 ครั้งเดียวมีมูลค่าน้อยกว่าคนที่ใช้จ่าย 30 ทุกเดือนเป็นเวลาสามปีมาก CLV เปลี่ยนจุดโฟกัสจากธุรกรรมไปสู่ความสัมพันธ์ ซึ่งเป็นแหล่งกำไรส่วนใหญ่ในหมวดสินค้าที่มีการซื้อซ้ำ
ตัวชี้วัดนี้มีหลายชื่อ รวมถึง LTV และ customer lifetime value แนวคิดเหมือนกันในทุกกรณี แม้วิธีการที่แน่นอนจะต่างกันในแต่ละธุรกิจ ตัวเลข CLV ทุกตัวจึงควรมีหมายเหตุว่าคำนวณอย่างไร
สูตรอย่างง่ายและองค์ประกอบ
จุดเริ่มต้นในทางปฏิบัติคือการคูณตัวเลขสี่ตัวเข้าด้วยกัน:
- มูลค่าคำสั่งซื้อเฉลี่ย: จำนวนเงินที่ลูกค้าใช้จ่ายต่อคำสั่งซื้อหลังหักส่วนลด
- อัตรากำไรขั้นต้นต่อคำสั่งซื้อ: สัดส่วนของคำสั่งซื้อที่เหลือหลังหักต้นทุนสินค้าและต้นทุนการจัดการคำสั่งซื้อ
- ความถี่ในการซื้อ: ลูกค้าทั่วไปสั่งซื้อกี่ครั้งต่อปี
- ช่วงอายุลูกค้า: ลูกค้าทั่วไปซื้อต่อเนื่องกี่ปี
CLV = มูลค่าคำสั่งซื้อเฉลี่ย × อัตรากำไรขั้นต้น × คำสั่งซื้อต่อปี × จำนวนปีที่เป็นลูกค้า แบบจำลองที่รอบคอบกว่าจะแทนช่วงอายุคงที่ด้วยอัตราการรักษาลูกค้าที่สูญเสียลูกค้าส่วนหนึ่งในแต่ละช่วงเวลา และคิดลดกำไรในอนาคตเพื่อสะท้อนว่าเงินที่ได้รับในภายหลังมีค่าน้อยกว่าเงินในวันนี้
ตัวอย่างการคำนวณ: ร้านอาหารเสริมสำหรับนักกีฬา
ลองพิจารณาร้านค้าออนไลน์สมมติที่ขายโปรตีนผง โปรตีนบาร์ และอาหารเสริม ตัวเลขสมมติขึ้นเพื่อประกอบตัวอย่าง คำสั่งซื้อทั่วไปคือ 55 และหลังหักต้นทุนสินค้าและค่าจัดส่ง ร้านเหลือ 19.25 หรืออัตรากำไร 35 เปอร์เซ็นต์ ลูกค้าสั่งซื้อประมาณสี่ครั้งต่อปีและซื้อต่อเนื่องประมาณสองปีครึ่ง ลูกค้าทั่วไปจึงสั่งซื้อสิบครั้ง
CLV แบบรายได้คือ 55 × 10 หรือ 550 CLV แบบอัตรากำไรคือ 19.25 × 10 หรือ 192.50 ตัวเลขที่สองคือตัวที่ควรใช้เมื่อตัดสินใจว่าร้านใช้จ่ายได้เท่าไรเพื่อได้ลูกค้ามา เพราะรายได้ยังต้องนำไปจ่ายค่าสินค้า
CLV แบบรายได้หรือแบบอัตรากำไร
CLV แบบรายได้คำนวณง่ายกว่าและมักปรากฏในรายงานการตลาด แต่ประเมินมูลค่าของลูกค้าสูงเกินจริงเท่ากับต้นทุนเต็มของสินค้าที่ขาย ในหมวดที่มีอัตรากำไรต่ำ ช่องว่างนี้ใหญ่มาก CLV แบบอัตรากำไรระมัดระวังกว่าและสอดคล้องกับงบกำไรขาดทุน
ไม่ว่าจะใช้แบบใด ให้เปรียบเทียบกับต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าที่วัดบนฐานเดียวกันเท่านั้น การเทียบ CLV แบบรายได้กับต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าแบบรวมทุกอย่าง ทำให้แทบทุกแคมเปญดูมีกำไร
การตั้งราคาเปลี่ยนมูลค่าตลอดช่วงชีวิตอย่างไร
ราคาส่งผลต่อสองในสี่ตัวแปรพร้อมกัน ราคาที่สูงขึ้นเพิ่มอัตรากำไรต่อคำสั่งซื้อ แต่อาจลดความถี่ในการซื้อหรือระยะเวลาที่ลูกค้าอยู่ด้วย สมมติว่าร้านอาหารเสริมขึ้นราคา 5 เปอร์เซ็นต์ คำสั่งซื้อทั่วไปจึงเป็น 57.75 ขณะที่ต้นทุนยังอยู่ที่ 35.75 อัตรากำไรต่อคำสั่งซื้อเพิ่มเป็น 22
CLV เดิมที่ 192.50 จะเท่ากันเมื่อมี 8.75 คำสั่งซื้อ หากลูกค้ายังสั่งซื้อเก้าหรือสิบครั้ง การขึ้นราคาจะเพิ่มมูลค่าตลอดช่วงชีวิต หากราคาที่สูงขึ้นผลักผู้ซื้อประจำไปหาคู่แข่ง และค่าเฉลี่ยลดลงเหลือแปดคำสั่งซื้อ CLV จะลดลงเหลือ 176 การซื้อซ้ำสินค้าที่เหมือนกันเปรียบเทียบได้ง่าย ร้านในหมวดเหล่านี้จึงได้ประโยชน์จาก การแจ้งเตือนเมื่อคู่แข่งเปลี่ยนราคา สำหรับสินค้าที่ลูกค้าประจำสั่งซื้อซ้ำ
CLV เทียบกับต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้า
CLV มีประโยชน์ที่สุดเมื่อเทียบกับต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้า หากร้านอาหารเสริมใช้จ่าย 60 เพื่อได้ลูกค้าที่มีมูลค่า 192.50 ในรูปอัตรากำไร ลูกค้าแต่ละคนจะสร้างมูลค่าประมาณสามเท่าของต้นทุนการได้มาตลอดความสัมพันธ์ อัตราส่วนนี้ ร่วมกับระยะเวลาที่ใช้คืนทุน 60 บอกร้านได้ว่าจะเติบโตเร็วขึ้นได้หรือควรใช้จ่ายอย่างระมัดระวังขึ้น
หลายธุรกิจกำหนดอัตราส่วนขั้นต่ำภายในไว้ แต่ระดับที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับสถานะเงินสด อัตรากำไร และความน่าเชื่อถือของค่าประมาณ CLV
จุดที่การประมาณมักผิดพลาด
- ใช้ช่วงอายุของลูกค้าที่ดีที่สุดราวกับว่าใช้ได้กับทุกคน
- มองข้ามส่วนลดและการส่งฟรีที่ลูกค้าประจำได้รับ
- คิดว่าราคาและอัตรากำไรในวันนี้จะคงอยู่ไปอีกหลายปี
- อิงช่วงอายุลูกค้าจากธุรกิจที่ยังใหม่เกินกว่าจะเห็นลูกค้าจากไปมากนัก
- รวมกลุ่มลูกค้าที่มีพฤติกรรมต่างกันมากไว้ในค่าเฉลี่ยเดียว
คำนวณ CLV แยกตามกลุ่มเมื่อทำได้ เช่น ตามสินค้าชิ้นแรกที่ซื้อหรือช่องทางที่ได้ลูกค้ามา ค่าเฉลี่ยบดบังความจริงที่ว่าลูกค้าส่วนน้อยมักสร้างมูลค่าส่วนใหญ่
นำ CLV ไปใช้
ใช้ CLV ในการกำหนดงบประมาณหาลูกค้า ประเมินโครงการสะสมแต้มและการสมัครสมาชิก และทดสอบการเปลี่ยนราคาสินค้าที่มีการซื้อซ้ำ คำนวณใหม่อย่างน้อยทุกไตรมาสเมื่อข้อมูลการรักษาลูกค้าจริงสะสมมากขึ้น และเก็บค่าประมาณเดิมไว้เพื่อให้ทีมเห็นว่าสมมติฐานของตนมองโลกในแง่ดีเกินไปหรือไม่
CLV ยังเปลี่ยนวิธีที่ธุรกิจคิดเรื่องราคาของสินค้าเริ่มต้นด้วย ร้านอาจยอมรับอัตรากำไรที่บางลงสำหรับสินค้าชิ้นแรกที่ลูกค้ามักซื้อ หากสินค้านั้นนำไปสู่คำสั่งซื้อซ้ำที่มีอัตรากำไรดีกว่าได้อย่างสม่ำเสมอ การตัดสินใจนี้สมเหตุสมผลก็ต่อเมื่อพฤติกรรมการซื้อซ้ำได้รับการวัดจริง ไม่ใช่การคาดเดา
ประเด็นสำคัญ
- CLV ประมาณมูลค่ารวมของลูกค้าตลอดความสัมพันธ์ทั้งหมด
- CLV แบบอัตรากำไรปลอดภัยกว่าสำหรับการตัดสินใจใช้จ่าย เมื่อเทียบกับ CLV แบบรายได้
- การเปลี่ยนราคาส่งผลทั้งต่ออัตรากำไรต่อคำสั่งซื้อและระยะเวลาที่ลูกค้าอยู่ด้วย
- เปรียบเทียบ CLV กับต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าบนฐานเดียวกัน
- คำนวณแยกตามกลุ่มลูกค้าและทบทวนเมื่อมีข้อมูลจริงเข้ามา
คำถามที่พบบ่อย
CLV กับ LTV ต่างกันอย่างไร
โดยทั่วไปหมายถึงสิ่งเดียวกัน คือมูลค่าของลูกค้าตลอดความสัมพันธ์ทั้งหมด บางทีมใช้ LTV สำหรับรายได้และ CLV สำหรับอัตรากำไร จึงควรตรวจสอบนิยามเบื้องหลังรายงานแต่ละฉบับ
CLV ควรใช้รายได้หรือกำไร
กำไร ซึ่งมักเป็นกำไรขั้นต้น เป็นฐานที่ปลอดภัยกว่าสำหรับการตัดสินใจใช้จ่าย เพราะรายได้รวมต้นทุนสินค้าไว้ด้วย CLV แบบรายได้ใช้ในการรายงานได้ ตราบใดที่ติดป้ายไว้อย่างชัดเจน
การขึ้นราคาส่งผลต่อมูลค่าตลอดช่วงชีวิตของลูกค้าอย่างไร
เพิ่มอัตรากำไรต่อคำสั่งซื้อ แต่อาจลดความถี่ในการซื้อหรือการรักษาลูกค้า มูลค่าตลอดช่วงชีวิตจะเพิ่มขึ้นก็ต่อเมื่ออัตรากำไรที่เพิ่มขึ้นมากกว่าคำสั่งซื้อที่เสียไป ซึ่งประมาณได้ก่อนการเปลี่ยนแปลง
ร้านใหม่ที่มีข้อมูลน้อยจะประมาณ CLV ได้อย่างไร
เริ่มจากมูลค่าคำสั่งซื้อเฉลี่ย อัตรากำไร และอัตราการซื้อซ้ำในช่วงแรก แล้วใช้ช่วงอายุลูกค้าแบบระมัดระวัง อัปเดตค่าประมาณเมื่อมีลูกค้าผ่านรอบการซื้อหลายรอบมากขึ้น
คำที่เกี่ยวข้อง
ใน BlackAha Pricing Reports ช่วยให้คุณวิเคราะห์ดัชนีราคา ตำแหน่งราคา และการเปลี่ยนแปลงราคาตามหมวดหมู่ แบรนด์ และร้านค้า