ในด้านการตลาดและอีคอมเมิร์ซ ต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้า (acquisition cost) มักหมายถึง customer acquisition cost หรือ CAC คือจำนวนเงินเฉลี่ยที่ธุรกิจใช้เพื่อให้ได้ลูกค้าใหม่หนึ่งราย คำนวณโดยนำค่าใช้จ่ายด้านการขายและการตลาดในช่วงเวลาหนึ่งหารด้วยจำนวนลูกค้าใหม่ที่ได้มาในช่วงเวลานั้น ใช้แสดงว่าการเติบโตนั้นคุ้มค่าหรือไม่
สองความหมายของคำนี้
ในทางบัญชี acquisition cost หมายถึงราคาเต็มที่จ่ายเพื่อให้ได้สินทรัพย์มา รวมถึงราคาซื้อและค่าใช้จ่าย เช่น ค่าขนส่ง ค่าติดตั้ง และค่าธรรมเนียมทางกฎหมาย บริษัทที่ซื้อเครื่องจักรจะบันทึกต้นทุนการได้มานั้นไว้ในงบดุล
ในด้านการตลาด และการเงินของธุรกิจออนไลน์และบริษัทแบบสมัครสมาชิก วลีนี้แทบจะหมายถึงลูกค้าเสมอ บทความนี้ใช้ความหมายดังกล่าว ต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าตอบคำถามง่ายๆ ว่า โดยเฉลี่ยแล้ว ต้องใช้ต้นทุนเท่าใดในการเปลี่ยนใครสักคนให้เป็นลูกค้าที่จ่ายเงิน
สิ่งที่ควรรวมในค่าใช้จ่าย
สูตรพื้นฐานคือ CAC = ค่าใช้จ่ายด้านการขายและการตลาด ÷ จำนวนลูกค้าใหม่ที่ได้มา ส่วนที่ยากคือการตัดสินใจว่าอะไรควรอยู่ในตัวตั้ง แบบแคบนับเฉพาะสื่อที่ต้องจ่ายเงิน แบบเต็มรวมค่าธรรมเนียมเอเจนซี การผลิตงานสร้างสรรค์ เครื่องมือ สัดส่วนเวลาของพนักงานที่ใช้ในการหาลูกค้า และส่วนลดใดๆ ที่ให้เฉพาะผู้ซื้อครั้งแรก
- โฆษณาแบบเสียเงินบนการค้นหา โซเชียล และมาร์เก็ตเพลส
- พาร์ตเนอร์ชิป ค่าคอมมิชชันแอฟฟิลิเอต และคอนเทนต์ที่ได้รับการสนับสนุน
- ค่าใช้จ่ายด้านเอเจนซี การออกแบบ และการผลิตคอนเทนต์
- เงินเดือนฝ่ายการตลาดและฝ่ายขาย ตามสัดส่วนเวลาที่ใช้กับลูกค้าใหม่
- ส่วนลดต้อนรับและของแถมที่ให้กับคำสั่งซื้อแรก
ทั้งสองแบบมีประโยชน์ ตราบใดที่รายงานระบุว่าใช้แบบใด การเปรียบเทียบ CAC แบบแคบของเดือนหนึ่งกับ CAC แบบเต็มของอีกเดือนหนึ่งจะทำให้ได้แนวโน้มที่ไม่มีความหมาย
การคำนวณ CAC ของแบรนด์สกินแคร์
สมมติแบรนด์สกินแคร์ที่ขายตรงถึงผู้บริโภค ในหนึ่งเดือนใช้จ่าย 18,000 กับโฆษณาโซเชียล 12,000 กับโฆษณาบนการค้นหา 6,000 กับพาร์ตเนอร์ครีเอเตอร์ 4,000 กับเอเจนซี และประมาณ 5,000 สำหรับเวลาของพนักงาน รวมเป็น 45,000 และในเดือนนั้นได้ลูกค้าครั้งแรก 900 ราย CAC จึงเท่ากับ 50
แบรนด์ยังให้ส่วนลด 15 เปอร์เซ็นต์แก่ลูกค้าใหม่สำหรับคำสั่งซื้อแรกที่มีมูลค่าเฉลี่ย 48 คิดเป็น 7.20 ต่อลูกค้าหนึ่งราย เมื่อนับส่วนนี้เป็นต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้า ตัวเลขแบบเต็มจะเพิ่มเป็นประมาณ 57.20 ส่วนลดนี้ลืมได้ง่ายเพราะไม่เคยปรากฏเป็นใบแจ้งหนี้ด้านการตลาด แต่เป็นส่วนหนึ่งของสิ่งที่แบรนด์จ่ายเพื่อให้ได้ผู้ซื้อแต่ละราย
CAC แบบรวมเทียบกับ CAC รายช่องทาง
CAC แบบรวม (blended) นำค่าใช้จ่ายทั้งหมดหารด้วยลูกค้าใหม่ทั้งหมด รวมถึงลูกค้าที่มาจากการบอกต่อหรือการค้นหาแบบไม่เสียเงิน ส่วน CAC รายช่องทางนำค่าใช้จ่ายของแต่ละช่องทางหารด้วยลูกค้าที่นับให้ช่องทางนั้น ในตัวอย่างแบรนด์สกินแคร์ หากการค้นหานำลูกค้ามา 400 ราย โซเชียล 350 ราย และครีเอเตอร์ 150 ราย ตัวเลขรายช่องทางจะเป็น 30 ประมาณ 51 และ 40
CAC แบบรวมแสดงประสิทธิภาพโดยรวม ส่วน CAC รายช่องทางช่วยชี้ว่าควรใช้งบก้อนถัดไปที่ไหน การระบุแหล่งที่มา (attribution) ไม่มีวันสมบูรณ์แบบ เพราะลูกค้ามักเห็นหลายช่องทางก่อนซื้อ จึงควรถือว่า CAC รายช่องทางเป็นค่าประมาณ ไม่ใช่การวัดที่แม่นยำ
ราคาเข้ามาเกี่ยวข้องตรงไหน
ราคาส่งผลต่อต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าจากทั้งสองด้าน สินค้าที่ตั้งราคาสูงกว่าสินค้าคล้ายกันที่อื่นมากอาจเปลี่ยนคลิกโฆษณาเป็นคำสั่งซื้อได้น้อยลง ทำให้ต้นทุนต่อลูกค้าสูงขึ้น ส่วนลดแนะนำที่หนักช่วยลดอุปสรรคต่อการซื้อครั้งแรก แต่เพิ่ม CAC แบบเต็มโดยตรง และอาจดึงดูดผู้ซื้อที่ไม่เคยกลับมาซื้อในราคาเต็ม
พฤติกรรมของคู่แข่งก็มีผลเช่นกัน เมื่อคู่แข่งจัดโปรโมชันหรือเพิ่มโฆษณาในช่วงเวลาเดียวกัน ต้นทุนในการเข้าถึงนักช้อปมักสูงขึ้น การติดตาม กิจกรรมโฆษณาของคู่แข่ง ควบคู่กับราคาของพวกเขาช่วยอธิบาย CAC ที่พุ่งขึ้นอย่างกะทันหัน ซึ่งไม่เกี่ยวกับแคมเปญของแบรนด์เองเลย
ระยะเวลาคืนทุนและความเชื่อมโยงกับมูลค่าตลอดช่วงชีวิตของลูกค้า
ตัวเลข CAC จะดีหรือไม่ดีก็ต่อเมื่อเทียบกับมูลค่าของลูกค้า สมมติว่าคำสั่งซื้อสกินแคร์แต่ละครั้งมีต้นทุนสินค้าและค่าจัดส่ง 19 คำสั่งซื้อแรกที่มีส่วนลดเหลือกำไร 21.80 และคำสั่งซื้อซ้ำในราคาเต็มแต่ละครั้งเหลือ 29 เมื่อเทียบกับ CAC แบบเต็ม 57.20 แบรนด์จะคืนทุนได้ระหว่างคำสั่งซื้อครั้งที่สาม
จำนวนเดือนที่ใช้ในการทำกำไรคืน CAC เรียกว่าระยะเวลาคืนทุน การเปรียบเทียบ CAC กับมูลค่าตลอดช่วงชีวิตของลูกค้าแสดงให้เห็นว่าการหาลูกค้าคุ้มค่าตลอดความสัมพันธ์ทั้งหมดหรือไม่ ไม่ใช่แค่การขายครั้งแรก
ข้อผิดพลาดที่ทำให้ตัวเลขดูดีเกินจริง
- นับลูกค้าที่กลับมาซื้อซ้ำเป็นลูกค้าใหม่ ซึ่งทำให้ค่าใช้จ่ายถูกกระจายไปยังคนจำนวนมากเกินไป
- ไม่รวมเงินเดือน เอเจนซี และส่วนลดคำสั่งซื้อแรก
- ปะปนช่วงเวลา เช่น แคมเปญที่จ่ายเงินในเดือนหนึ่งแต่ลูกค้าเข้ามาในเดือนถัดไป
- ดูเฉพาะ CAC แบบรวม ขณะที่ช่องทางราคาแพงช่องทางหนึ่งเติบโตขึ้นอย่างเงียบๆ
ข้อผิดพลาดในทางตรงข้ามก็เกิดขึ้นได้ การใส่ต้นทุนการตลาดทุกอย่างลงใน CAC รวมถึงแคมเปญแบรนด์ที่มุ่งเป้าลูกค้าเดิมเป็นหลัก ทำให้ลูกค้าใหม่ดูแพงกว่าความเป็นจริง ควรตัดสินใจว่ากิจกรรมใดมีไว้เพื่อหาผู้ซื้อใหม่ แล้วปันส่วนต้นทุนตามนั้น
การลด CAC
ย้ายงบไปยังช่องทางที่มี CAC ต่ำกว่าและได้ลูกค้าคุณภาพที่ยอมรับได้ ปรับปรุงหน้าสินค้าเพื่อให้ผู้เข้าชมซื้อมากขึ้น และทบทวนว่าราคาของสินค้าที่ใช้ในโฆษณาสามารถแข่งขันได้อย่างชัดเจนหรือไม่ แทนที่ส่วนลดต้อนรับแบบครอบคลุมทุกคนด้วยข้อเสนอที่ปกป้องอัตรากำไร เช่น แถมสินค้าตัวอย่างกับคำสั่งซื้อแรก แล้ววัดผลว่าคอนเวอร์ชันลดลงจริงหรือไม่ โปรแกรมแนะนำเพื่อนก็ช่วยลด CAC ได้ ตราบใดที่รวมรางวัลของโปรแกรมไว้ในการคำนวณด้วย
ประเด็นสำคัญ
- ต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าคือค่าใช้จ่ายในการหาลูกค้าหารด้วยจำนวนลูกค้าใหม่
- ระบุให้ชัดว่าตัวเลขนั้นเป็นเฉพาะสื่อที่ต้องจ่ายเงินหรือแบบเต็ม
- ส่วนลดคำสั่งซื้อแรกเป็นส่วนที่ซ่อนอยู่ของต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้า
- ราคาที่ไม่สอดคล้องกับตลาดอาจทำให้ต้องใช้ต้นทุนสูงขึ้นในการได้ลูกค้าแต่ละราย
- ประเมิน CAC เทียบกับมูลค่าตลอดช่วงชีวิตของลูกค้าและระยะเวลาคืนทุน
คำถามที่พบบ่อย
คำนวณต้นทุนการได้มาซึ่งลูกค้าอย่างไร
นำค่าใช้จ่ายด้านการขายและการตลาดทั้งหมดในช่วงเวลาหนึ่งหารด้วยจำนวนลูกค้าใหม่ที่ได้มาในช่วงเวลาเดียวกัน และระบุว่าค่าใช้จ่ายนั้นรวมเฉพาะโฆษณา หรือรวมเงินเดือน เอเจนซี และส่วนลดสำหรับคำสั่งซื้อแรกด้วย
CAC เท่าใดจึงถือว่าดี
ไม่มีตัวเลขที่ใช้ได้ทั่วไป CAC อยู่ในระดับที่ดีเมื่อต่ำกว่ากำไรขั้นต้นที่ลูกค้าสร้างขึ้นตลอดช่วงเวลาอย่างสบายๆ และคืนทุนได้ภายในระยะเวลาที่ธุรกิจสามารถรองรับทางการเงินได้
ควรรวมส่วนลดไว้ใน CAC หรือไม่
ส่วนลดที่ให้เฉพาะเพื่อให้ได้การซื้อครั้งแรกเป็นส่วนหนึ่งของต้นทุนในการได้ลูกค้ามา ดังนั้น CAC แบบเต็ม (fully loaded) ควรรวมส่วนลดเหล่านี้ ส่วนลดทั้งร้านที่เปิดให้ทุกคนมักแยกพิจารณาต่างหาก
คำที่เกี่ยวข้อง
ใน BlackAha Pricing Reports ช่วยให้คุณวิเคราะห์ดัชนีราคา ตำแหน่งราคา และการเปลี่ยนแปลงราคาตามหมวดหมู่ แบรนด์ และร้านค้า