Biên độ dao động thực trung bình (ATR)

Biên độ dao động thực trung bình (ATR) là chỉ báo biến động đo mức giá thường dịch chuyển trong mỗi kỳ, bao gồm cả các bước nhảy từ kỳ này sang kỳ tiếp theo. Được phát triển cho giao dịch trên thị trường tài chính chứ không phải bán lẻ, chỉ báo này vẫn có thể giúp người bán đo mức độ bất ổn của giá thị trường của một sản phẩm hoặc cách định giá của một đối thủ.

Nguồn gốc của ATR

ATR được J. Welles Wilder Jr. giới thiệu trong cuốn sách năm 1978 của ông về hệ thống giao dịch kỹ thuật. Nhà giao dịch dùng nó để đánh giá một cổ phiếu, hàng hóa hoặc tiền tệ thường dao động bao xa trong một ngày hoặc một tuần, thường để xác định quy mô vị thế hoặc đặt mức dừng lỗ. Nó đo độ lớn của biến động, không phải hướng đi. ATR tăng nghĩa là dao động lớn hơn, dù giá đang lên hay xuống.

Giá bán lẻ vận động khác với tài sản giao dịch. Chúng ít thay đổi hơn, thường theo từng bậc, và do con người hoặc luật đặt ra chứ không phải do sổ lệnh. Hãy coi ATR trong định giá là một công cụ vay mượn, hữu ích để so sánh mức biến động, chứ không phải để dự báo.

Công thức biên độ thực

Mỗi kỳ có giá cao nhất, giá thấp nhất và giá đóng cửa. Biên độ thực (TR) là giá trị lớn nhất trong ba giá trị:

  • Giá cao nhất trừ giá thấp nhất của kỳ hiện tại
  • Chênh lệch tuyệt đối giữa giá cao nhất hiện tại và giá đóng cửa kỳ trước
  • Chênh lệch tuyệt đối giữa giá thấp nhất hiện tại và giá đóng cửa kỳ trước

Giá trị thứ hai và thứ ba ghi nhận khoảng trống giá. Nếu giá đóng cửa ở 50 vào một ngày và mở cửa ở 57 vào ngày hôm sau, biên độ đơn giản cao trừ thấp bỏ qua bước nhảy đó, còn biên độ thực thì tính cả nó. ATR khi đó là trung bình của biên độ thực qua một số kỳ đã chọn, thường là 14. Phiên bản của Wilder làm mượt giá trị này: ATR mới bằng ATR trước nhân (n trừ 1), cộng TR mới nhất, tất cả chia cho n.

Ví dụ tính trong bối cảnh gốc

Ví dụ, giả sử một tài sản có giá theo ngày như sau, dùng ATR 3 kỳ để phép tính ngắn gọn. Ngày 1: cao 52, thấp 48, đóng cửa 50, nên TR là 4. Ngày 2: cao 53, thấp 50, đóng cửa 51; giá trị lớn nhất là 3, nên TR là 3. Ngày 3: cao 55, thấp 51, đóng cửa 54; TR là 4. ATR đầu tiên là trung bình đơn giản, (4 + 3 + 4) / 3, khoảng 3.67.

Vào ngày 4, giá nhảy vọt lên: cao 60, thấp 57, đóng cửa 58. Biên độ cao trừ thấp chỉ là 3, nhưng giá cao nhất cao hơn giá đóng cửa trước 6, nên TR là 6. ATR đã làm mượt trở thành (3.67 nhân 2, cộng 6) / 3, khoảng 4.44. Khoảng trống giá đã làm tăng mức biến động đo được dù bản thân ngày đó khá yên ả. Các con số này được đặt ra để minh họa phương pháp.

Điều chỉnh ATR cho giá sản phẩm

Để dùng ý tưởng này trong bán lẻ, hãy xác định mỗi kỳ là một ngày hoặc một tuần quan sát giá. Giá cao nhất và thấp nhất là mức giá cao nhất và thấp nhất ghi nhận được của sản phẩm trong kỳ đó, còn giá đóng cửa là giá quan sát được cuối cùng. Với lịch sử giádài, các giá trị này có thể được xây dựng cho mọi đối thủ và mọi sản phẩm.

Ví dụ, giả sử máy xay sinh tố của một đối thủ được quan sát hằng tuần. Tuần 1: cao 89, thấp 84, cuối 85, cho TR là 5. Tuần 2: cao 85, thấp 79, cuối 79; TR là 6. Tuần 3: giá nhảy lên 92 và giữ nguyên cả tuần. Biên độ trong tuần là 0, nhưng khoảng trống từ 79 làm TR là 13. Tuần 4: cao 92, thấp 88, cuối 88; TR là 4. ATR đơn giản 4 tuần là (5 + 6 + 13 + 4) / 4, tức 7 đô la. Các con số này là giả định để minh họa.

Chia ATR cho giá hiện tại cho ra một tỷ lệ phần trăm có thể so sánh giữa các sản phẩm. Ở đây, 7 chia 88 là khoảng 8 phần trăm mỗi tuần, khá cao với một thiết bị gia dụng.

Chỉ số này cho đội ngũ định giá biết điều gì

  • Đối thủ nào định giá lại quyết liệt và đối thủ nào giữ giá ổn định
  • Sản phẩm nào nằm trong thị trường bất ổn, nơi việc kiểm tra thường xuyên là đáng công sức
  • Thị trường có trở nên biến động hơn sau khi một đối thủ mới xuất hiện hoặc trong mùa bán hàng hay không
  • Một luật định giá lại cần dải dung sai rộng đến đâu để không phản ứng với nhiễu thông thường

Điểm cuối cùng mang tính thực tiễn. Nếu giá thị trường của một sản phẩm dao động trung bình khoảng 2 đô la mỗi tuần, một luật phản ứng với mọi thay đổi 50 xu sẽ liên tục đảo giá mà không mang lại lợi ích gì.

Hạn chế và sai lầm thường gặp

  • Dùng ATR để dự đoán giá sẽ đi về đâu; nó chỉ mô tả biến động trong quá khứ
  • So sánh giá trị ATR thô giữa các sản phẩm có giá rất khác nhau thay vì dùng tỷ lệ phần trăm
  • Xây dựng chỉ số trên các quan sát thưa thớt, có thể bỏ sót thay đổi và đánh giá thấp mức biến động
  • Bỏ qua khuyến mãi, vốn tạo ra các đỉnh ngắn làm ATR bị đẩy cao trong nhiều tuần khi làm mượt
  • Trộn lẫn các tin đăng không khớp hoặc hết hàng vào giá trị cao nhất và thấp nhất

Đưa vào áp dụng

Bắt đầu với một nhóm nhỏ sản phẩm quan trọng và một độ dài kỳ nhất quán, như một tuần. Tính ATR và ATR theo phần trăm giá cho từng đối thủ chính. Xếp hạng sản phẩm theo mức biến động, rồi quyết định bao lâu xem lại mỗi nhóm một lần và dải dung sai trong mỗi luật định giá nên rộng đến đâu.

Xem lại các con số mỗi quý. Một sản phẩm có ATR tăng gấp đôi có thể đang có một đối thủ mới quyết liệt, và điều đó thường đáng tìm hiểu trước lần thay đổi giá tiếp theo. Giữ cố định độ dài kỳ và lịch quan sát, vì thay đổi một trong hai sẽ làm kết quả thay đổi nhiều như một biến động thật trên thị trường.

Điểm chính cần nhớ

  • ATR là chỉ báo biến động trong giao dịch do J. Welles Wilder Jr. tạo ra năm 1978.
  • Biên độ thực là giá trị lớn nhất giữa cao trừ thấp và hai khoảng trống so với giá đóng cửa kỳ trước.
  • Áp dụng vào bán lẻ, chỉ số này đo mức giá của một sản phẩm hoặc của đối thủ thường dao động bao nhiêu.
  • Thể hiện ATR theo phần trăm giá để so sánh công bằng giữa các sản phẩm.
  • Dùng chỉ số này để đặt tần suất xem xét và dải dung sai, không phải để dự báo giá.

Câu hỏi thường gặp

Ai tạo ra chỉ báo Biên độ dao động thực trung bình?

J. Welles Wilder Jr. giới thiệu ATR năm 1978 như một phần của bộ chỉ báo giao dịch kỹ thuật. Chỉ báo này được thiết kế cho thị trường tài chính như hàng hóa và cổ phiếu, không phải cho định giá bán lẻ.

Biên độ và biên độ thực khác nhau thế nào?

Biên độ là giá cao nhất trừ giá thấp nhất trong một kỳ. Biên độ thực còn tính đến khoảng trống so với giá đóng cửa kỳ trước, nên một bước nhảy giá giữa các kỳ vẫn được tính kể cả khi bản thân kỳ đó đi ngang.

ATR có dự đoán được thay đổi giá của đối thủ không?

Không. ATR mô tả giá đã biến động bao nhiêu, không cho biết giá sẽ đi theo hướng nào tiếp theo. Chỉ báo này hữu ích để so sánh mức biến động và đặt dải dung sai, không phải để dự báo.

Nên dùng chu kỳ nào cho giá sản phẩm?

Hãy chọn chu kỳ khớp với tần suất bạn quan sát giá, thường là một ngày hoặc một tuần. Nhà giao dịch thường dùng 14 kỳ để tính trung bình, nhưng ít kỳ hơn sẽ phản ứng nhanh hơn ở thị trường bán lẻ có giá ít thay đổi.

Thuật ngữ liên quan

Trong BlackAha, Price Tracking giúp bạn tự động theo dõi giá và tình trạng tồn kho của đối thủ.

Quay lại Từ điển giá