หน่วยเก็บรักษาสต็อก (SKU)

หน่วยเก็บรักษาสต็อก หรือ SKU คือรหัสที่ธุรกิจกำหนดให้กับสินค้าแต่ละรายการที่แตกต่างกันซึ่งวางขาย เพื่อติดตามสต็อก ยอดขาย และราคา ทุกชุดค่าผสมที่ต้องนับแยกกัน เช่น เสื้อเชิ้ตแต่ละขนาดและแต่ละสี จะมี SKU ของตัวเอง SKU เป็นรหัสภายใน ร้านค้าสองแห่งจึงมักใช้รหัสต่างกัน

หนึ่งรหัสต่อสินค้าหนึ่งรายการที่นับได้

หลักการเบื้องหลัง SKU นั้นเรียบง่าย หากคลังสินค้าต้องนับแยก ก็ต้องมีรหัสของตัวเอง แก้วมัคสองสีคือสอง SKU แก้วมัคแบบเดียวกันที่ขายเดี่ยวและขายเป็นชุดของขวัญสี่ใบก็เป็นสอง SKU เช่นกัน เพราะชุดนั้นถูกแพ็ก จัดเก็บ และตั้งราคาเป็นหน่วยของตัวเอง

SKU มีไว้เพื่อความสะดวกของผู้ขาย พนักงานใช้หยิบสินค้าตามคำสั่งซื้อ นักบัญชีใช้ประเมินมูลค่าสต็อก และฝ่ายจัดซื้อใช้ตัดสินใจว่าจะสั่งอะไรเพิ่ม ลูกค้าอาจเห็น SKU บนหน้าเว็บหรือใบแจ้งหนี้ แต่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อลูกค้า

เปรียบเทียบ SKU, GTIN, UPC และ MPN

รหัสหลายแบบอาจใช้อธิบายสินค้าชิ้นเดียวกัน และมักถูกสับสนกัน ความแตกต่างสำคัญคือใครเป็นผู้กำหนดรหัสแต่ละแบบ และรหัสนั้นคงเดิมในผู้ขายทุกรายหรือไม่

  • SKU: กำหนดโดยผู้ขาย ไม่ซ้ำเฉพาะภายในธุรกิจนั้น รูปแบบอิสระ
  • GTIN: Global Trade Item Number หมายเลขบาร์โค้ดมาตรฐานที่ออกผ่านระบบ GS1 และใช้ร่วมกันโดยผู้ขายสินค้านั้นทุกราย
  • UPC: GTIN รูปแบบ 12 หลักที่ใช้แพร่หลายในอเมริกาเหนือ
  • EAN: GTIN รูปแบบ 13 หลักที่ใช้ทั่วไปในภูมิภาคอื่นๆ จำนวนมาก
  • MPN: หมายเลขชิ้นส่วนของผู้ผลิต ซึ่งผู้ผลิตเลือกใช้ระบุรุ่น

กล่าวโดยสรุป SKU บอกว่าร้านหนึ่งจัดระเบียบสต็อกอย่างไร ส่วน GTIN หรือ MPN บอกว่าเป็นสินค้าใดในตลาดโดยรวม

เมื่อใดที่ต้องสร้าง SKU ใหม่

การตัดสินใจว่าเมื่อใดควรสร้างรหัสใหม่คือจุดที่แคตตาล็อกจำนวนมากเริ่มไร้ระเบียบ กฎในทางปฏิบัติคือ สิ่งใดที่ลูกค้าอาจได้รับแตกต่างกัน หรือคลังสินค้าจัดเก็บแตกต่างกัน ต้องมี SKU ของตัวเอง

  • ขนาด สี ความจุ หรือจำนวนต่อแพ็กใหม่
  • ชุดสินค้าหรือชุดของขวัญที่แพ็กไว้ล่วงหน้า
  • สินค้ารีเฟอร์บิชหรือแบบเปิดกล่องของสินค้าใหม่
  • การเปลี่ยนซัพพลายเออร์ที่ทำให้สินค้าที่ลูกค้าได้รับเปลี่ยนไป

การเปลี่ยนแปลงที่ไม่ส่งผลต่อตัวสินค้า เช่น รูปภาพใหม่หรือการเรียบเรียงคำอธิบายใหม่ ควรใช้ SKU เดิมเพื่อให้ประวัติการขายอยู่ในที่เดียว การสูญเสียประวัตินั้นทำให้ยากขึ้นที่จะเห็นว่าการเปลี่ยนราคาส่งผลต่ออุปสงค์อย่างไรในระยะยาว

การสร้างรูปแบบ SKU ที่อ่านง่าย

SKU ที่ดีสั้น สม่ำเสมอ และอ่านเข้าใจได้ในพริบตา ธุรกิจจำนวนมากสร้าง SKU จากหลายส่วน ได้แก่ รหัสหมวดหมู่หรือรหัสสินค้า ตามด้วยคุณลักษณะที่ทำให้สินค้านั้นแตกต่าง แก้วมัคเซรามิกสีน้ำเงินขนาด 350 มล. อาจกลายเป็น MUG-CER-350-BLU

  • เริ่มจากกลุ่มที่กว้างที่สุดแล้วไล่ไปยังคุณลักษณะที่เจาะจงที่สุด
  • ใช้เฉพาะตัวอักษรและตัวเลข หลีกเลี่ยงช่องว่างและอักขระที่ดูคล้ายกัน เช่น O กับ 0
  • กำหนดความยาวให้คงที่ในแต่ละหมวดหมู่ เพื่อให้รหัสเรียงในรายการได้อย่างเป็นระเบียบ
  • ห้ามนำ SKU ที่เลิกใช้แล้วกลับมาใช้กับสินค้าอื่น

SKU และการจับคู่ราคาข้ามร้านค้า

เนื่องจาก SKU เป็นรหัสส่วนตัว จึงใช้จับคู่สินค้าของคุณกับรายการสินค้าของคู่แข่งไม่ได้ MUG-CER-350-BLU ของคุณกับรหัส 10442 ของคู่แข่งอาจเป็นแก้วมัคใบเดียวกัน แต่ไม่มีสิ่งใดใน SKU ทั้งสองแสดงให้เห็น การจับคู่เพื่อเปรียบเทียบราคาอาศัยรหัสที่ใช้ร่วมกัน เช่น GTIN หรือแบรนด์รวมกับ MPN และอาศัยคุณลักษณะสินค้าเมื่อไม่มีรหัสเหล่านั้น

ขั้นตอนในทางปฏิบัติคือการจัดเก็บรหัสที่ใช้ร่วมกันเหล่านั้นไว้ข้าง SKU แต่ละรายการในแคตตาล็อกของคุณ เมื่อไฟล์สินค้าที่นำเข้าผ่าน Product Import มีทั้ง SKU และ GTIN ราคาของคู่แข่งทุกราคาจะผูกกลับไปยังสินค้าภายในรายการที่เกี่ยวข้องได้อย่างแม่นยำ และการตัดสินใจด้านราคายังคงอยู่ในระดับ SKU

การตัดสินใจด้านราคาในระดับ SKU

ต้นทุน อุปสงค์ และการแข่งขันแตกต่างกันในแต่ละ SKU จึงควรตั้งและทบทวนราคาในระดับนั้น ตัวอย่างเช่น สมมติร้านค้าแห่งหนึ่งขายเคสโทรศัพท์ราคา 24 ดอลลาร์ในสามสี รายงานยอดขายแสดงว่า SKU สีดำขายได้สิบชิ้นต่อสีเขียวหนึ่งชิ้น คู่แข่งลดราคาเฉพาะสีดำ การตอบสนองเฉพาะสีดำช่วยปกป้องอัตรากำไรของอีกสองสีที่ไม่ได้เผชิญแรงกดดันโดยตรง

ข้อมูลระดับ SKU ยังเผยให้เห็นหางยาว (long tail) รหัสไม่กี่รหัสมักสร้างรายได้ส่วนใหญ่ ขณะที่รหัสอื่นอีกมากขายได้นานๆ ครั้งและทำให้เงินสดจม การเห็นภาพนี้ในระดับ SKU ช่วยตัดสินใจว่าควรแข่งขันด้านราคาอย่างหนักที่ใด และที่ใดใช้ราคาคงที่ก็เพียงพอ

ข้อผิดพลาดที่ทำให้ระบบ SKU พัง

  • ใช้รหัสของซัพพลายเออร์เป็น SKU แล้วเปลี่ยนซัพพลายเออร์จนประวัติหายไป
  • ให้ตัวเลือกสินค้าสองแบบใช้ SKU เดียวกัน ทำให้จำนวนสต็อกปะปนกัน
  • ใส่ราคาหรือปีลงในรหัส ซึ่งจะล้าสมัย
  • พิมพ์ GTIN ลงในช่อง SKU และปล่อยช่อง GTIN ว่างไว้

ข้อผิดพลาดแต่ละข้อทำให้รายงานไม่น่าเชื่อถือ และรายงานที่ไม่น่าเชื่อถือนำไปสู่การตัดสินใจด้านราคาและการสั่งซื้อซ้ำที่ไม่ดี

วิธีแก้มักเป็นชุดกฎสั้นๆ ที่เขียนไว้ว่า ใครเป็นผู้สร้าง SKU รหัสประกอบด้วยส่วนใดบ้าง และรหัสจะเป็นอย่างไรเมื่อสินค้าเลิกจำหน่าย เมื่อมีกฎนี้แล้ว พนักงานใหม่และซัพพลายเออร์ใหม่จะเข้ากับโครงสร้างเดียวกันแทนการคิดรูปแบบของตัวเอง และแคตตาล็อกยังคงเป็นระเบียบแม้จะขยายใหญ่ขึ้น

ประเด็นสำคัญ

  • SKU คือรหัสภายในของผู้ขายสำหรับสินค้าแต่ละรายการที่ต้องติดตามแยกกัน
  • GTIN, UPC, EAN และ MPN เป็นรหัสที่ใช้ร่วมกัน ส่วน SKU ไม่ซ้ำเฉพาะภายในธุรกิจเดียว
  • สร้าง SKU จากส่วนประกอบที่สม่ำเสมอ และห้ามนำรหัสเก่ามาใช้กับสินค้าใหม่
  • จัดเก็บ GTIN หรือ MPN ไว้ข้าง SKU แต่ละรายการ เพื่อให้จับคู่ราคาของคู่แข่งกับสินค้าที่ถูกต้องได้
  • ตั้งและทบทวนราคาในระดับ SKU เพราะต้นทุน อุปสงค์ และการแข่งขันแตกต่างกันในแต่ละสินค้า

คำถามที่พบบ่อย

SKU เหมือนกับบาร์โค้ดหรือไม่

ไม่เหมือน บาร์โค้ดมักเข้ารหัส GTIN ซึ่งผู้ขายสินค้านั้นทุกรายใช้ร่วมกัน ส่วน SKU เป็นรหัสภายในของผู้ขายเอง ร้านค้าอาจพิมพ์ SKU เป็นบาร์โค้ดเพื่อใช้ภายใน แต่รหัสนั้นก็ยังมีความหมายเฉพาะภายในร้านนั้น

ถ้ามี SKU อยู่แล้ว ยังต้องมี GTIN หรือไม่

ส่วนใหญ่ต้องมี มาร์เก็ตเพลสและช่องทางการขายอาจขอ GTIN สำหรับสินค้าแบรนด์ และเป็นวิธีที่น่าเชื่อถือที่สุดในการจับคู่รายการสินค้าข้ามร้านค้า สินค้าที่คุณผลิตเองอาจไม่มี GTIN และกฎการยกเว้นแตกต่างกันไปในแต่ละช่องทาง

SKU ควรยาวเท่าใด

ยาวพอให้ไม่ซ้ำกันและอ่านเข้าใจได้ แต่สั้นพอให้พนักงานพิมพ์ได้สะดวก ไม่มีความยาวมาตรฐาน ร้านค้าจำนวนมากเลือกใช้รหัสสั้นๆ ที่สร้างจากส่วนที่มีความหมายไม่กี่ส่วน ความสม่ำเสมอสำคัญกว่าความยาวที่แน่นอน

คำที่เกี่ยวข้อง

ใน BlackAha Product Import ช่วยให้คุณนำเข้าสินค้าจากเทมเพลต CSV หรือฟีดสินค้า

กลับไปที่พจนานุกรมราคา